
Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Sedef hastalığı, tıbbi adıyla psoriasis, bağışıklık sisteminin cilt hücrelerini normalden çok daha hızlı yenilemesi sonucu ortaya çıkar. Bu süreç, cilt yüzeyinde kızarıklık, kalınlaşma ve kepeklenmeye benzer beyaz pullarla kendini gösterir. Hastalık kronik kabul edilir; ancak doğru yaklaşımlarla belirtiler uzun süre kontrol altında tutulabilir. Her yaşta görülebilir ve bulaşıcı değildir.
Sedef Hastalığı Neden Olur?
Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle gelişir. Bu nedenle, cilt hücreleri normal döngüsünden çok daha hızlı çoğalır. Aşağıdaki faktörler hastalığın ortaya çıkmasında rol oynar:
- Genetik yatkınlık
- Bağışıklık sistemi bozuklukları
- Stres ve psikolojik baskı
- Enfeksiyonlar (özellikle boğaz enfeksiyonları)
- Bazı ilaçlar
- Cilt travmaları
Özellikle ailesinde sedef hastalığı olan kişilerde risk daha yüksektir.
Sedef Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Belirtiler kişiye göre değişir. Bununla birlikte, en sık görülen bulgular şunlardır:
- Kızarık ve kabarık cilt plakları
- Beyaz veya gümüş renkli pullanma
- Kaşıntı ve yanma hissi
- Diz, dirsek, saçlı deri ve bel bölgesinde lezyonlar
- Tırnaklarda kalınlaşma ve çukurlaşma
Bazı hastalarda belirtiler hafif seyrederken, bazı kişilerde daha yaygın görülebilir.
Sedef Hastalığı Türleri
Sedef hastalığı farklı tiplerde ortaya çıkar. Bu türler, belirtilerin şiddetini ve tedavi yaklaşımını belirler.
Plak Tipi Sedef (Psoriasis Vulgaris)
En yaygın görülen türdür. Kızarık plaklar ve yoğun pullanma ile karakterizedir.
Guttat Sedef
Genellikle çocuklarda ve gençlerde görülür. Küçük, damla şeklinde döküntülerle ortaya çıkar.
Püstüler Sedef
İçi iltihap dolu kabarcıklarla kendini gösterir. Nadir görülür ancak daha ağır seyreder.
Eritrodermik Sedef
Tüm vücudu etkileyebilen ciddi bir formdur ve mutlaka tıbbi takip gerektirir.
Sedef Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?
Sedef hastalığını tamamen ortadan kaldıran bir yöntem yoktur; ancak modern tedavilerle belirtiler büyük ölçüde azaltılabilir. Dermatologlar tedaviyi hastalığın tipine ve yaygınlığına göre planlar.
Uygulanan başlıca yöntemler:
- Nemlendirici ve kortizonlu kremler
- D vitamini türevleri
- Işık (fototerapi) tedavisi
- Ağızdan veya enjeksiyonla kullanılan sistemik ilaçlar
- Biyolojik tedaviler
Düzenli takip, tedavinin başarısını doğrudan artırır.
Günlük Hayatta Nelere Dikkat Edilmelidir?
- Cildi düzenli olarak nemlendirin
- Stresi mümkün olduğunca azaltın
- Aşırı alkol ve sigaradan kaçının
- Cildi tahriş eden ürünleri kullanmayın
- Ilık suyla duş almayı tercih edin
Bu önlemler, atakların sıklığını azaltmaya yardımcı olur.
Sedef Hastalığı Bulaşıcı mı?
Hayır. Sedef hastalığı kesinlikle bulaşıcı değildir. Temas, ortak havlu veya sosyal etkileşimle başkalarına geçmez.
Sedef Hastalığı Tamamen Geçer mi?
Sedef hastalığı kronik bir rahatsızlıktır. Buna rağmen, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri sayesinde uzun süreli iyilik halleri sağlanabilir.
Sık Sorulan Sorular
Sedef hastalığı çocuklarda görülür mü?
Evet, çocuklarda da ortaya çıkabilir.
Hangi doktora gidilmelidir?
Dermatoloji (cildiye) uzmanına başvurmak gerekir.
